Galeria Sztuki Współczesnej Elektrownia, Kopalnia Saturn, Czeladź
02.10 ? 31.10.2009
otwarcie 02.10.2009, godz. 18.00
02.10 ? 31.10.2009
otwarcie 02.10.2009, godz. 18.00
Energia to jeden z najbardziej pojemnych terminów. Mieści się w nim zarówno wiele subkategorii fizycznych, jak i pojęcia filozoficzne, religijne, a nawet medyczne. Na najbardziej podstawowym poziomie można ten termin deszyfrować jako podstawową wielkość fizyczną wyrażającą zdolność do wykonywania pracy lub arystotelejską właściwość formy. Chińska filozofia zna pojęcie hipotetycznej energii życiowej manifestującej się poprzez zjawiska i procesy natury i mającej związek z siłami życiowymi natury i człowieka. Stąd już tylko krok do pojęcia elan vitale, bez której trudno sobie wyobrazić jakąkolwiek kreację, czyli ? upraszczając ? nadawanie formy własnym przemyśleniom i intuicjom.
Z tego krótkiego wyliczenia płynie jeden wniosek: bez energii ? bez względu na formę, jaką przyjmuje ? nie może istnieć życie, zarówno to fizyczne, jak i psychiczne. Energia jest więc podstawą ludzkiej egzystencji. Z energią bezpośrednio wiążą się przemiany, przepływy, ruch, ciepło, światło, siła, witalność, potencjał, czy ? jak w chińskim znaku energii żeńskiej i męskiej Jing-Jang ? równowaga i harmonia prowadząca do pełni zbudowanej z przeciwstawnych elementów. Ponadto z energią spokrewnione są takie pojęcia, jak źródło, napięcie, uwalnianie, kumulacja i cykliczność. W energii zawiera się jedność człowieka z kosmosem, jej zaburzenie prowadzi do osłabienia sił witalnych człowieka. Jak twierdzą Chińczycy równowaga może zostać przywrócona m.in. dzięki akupunkturze a także Feng Shui czy sztukom walki, takim jak Aikido, w których najistotniejszym elementem jest kontrolowanie właściwego przepływu energii.
Grafika przez stulecia była siłą kumulującą energię, formą odciśniętą na podłożu, zaklętą w odbitkę. Otworzenie się grafików na nowe media stworzyło szansę uwolnienia siły, która od dawna spoczywała wtopiona w papier, materiały, ściany. Zmienność i nieustanny przepływ cechujące rejestrację wideo i układy cyfrowe stanowią doskonały nośnik nagromadzonych latami warstw. Metody uwalniania energii są zróżnicowane, artysta staje przed nimi niczym chiński wojownik próbując znaleźć właściwy balans i słuszną ścieżkę.
Wybierając Energię na hasło wystawy zorganizowanej w dawnym budynku Elektrowni oddajemy artystom przestrzeń przepełnioną skumulowaną energią czekającą na uwolnienie. Czy będzie to erupcja czy też powolny przepływ? Zjednoczenie formy z materią, czy przeciwnie ? rozpad jądra atomu. Czy znajdzie się sposób na wyzwolenie sił witalnych? Kto stanie się specjalistą Feng Shui nowych mediów? Oddajemy artystom przestrzeń laboratorium energetycznego wierząc, że drzemiąca w nim siła uwolni w nich pokłady elen vitale, których efektem będzie potężna dawka ciepła, światła, formy i sił życiowych.
Marta Raczek, niezależny kurator, krytyk sztuki
